Gıda Alerjenleri Riskleri
Gıda Alerjenleri Riskleri
Gıda alerjileri vücudun bir besine karşı spesifik ve tekrarlanabilir bir bağışıklık tepkisi olduğunda ortaya çıkmasıdır. Besin öğeleri arasında alerjiye yol açan maddeler genellikle protein yapısındadır. Her insan herhangi bir besine karşı alerjik tepki verse de insanlarda sıklıkla alerjiye neden olan besinler şunlardır: İnek sütü, yumurta, balık ve kabuklu deniz ürünleri, kabuklu ve yağlı kuruyemişler (fındık fıstık gibi), tahıllar, etler, meyveler, sebzeler ve kurubaklagiller, baharatlar ve çeşni vericiler, çikolata, bal ve bazı içecekler. Bu besinlerden bazıları diğerlerine göre daha sık alerjiye neden olurlar. Örneğin: süt ve yumurta meyve sebzelere göre daha sık alerjik reaksiyona sebep olmaktadır. Günümüzde, özellikle de sağlık alanında hassaslaşan dengeler düşünüldüğünde, yiyecek içecek hizmeti veren işletmeler; gıda alerjisi veya gıda intoleransı olan kişiler için daha dikkatli organize olmak zorundadır. Bu kapsamda Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ile tüketicilere yönelik düzenlemeler 1 Ocak 2020 tarihi ile hayata geçmiş, bu tarihten itibaren hazır yemek veren restoran, kantin, okul ve hastane gibi toplu tüketim yerlerindeki gıdalar için alerjen bilgilerin tüketiciye sunulmasının zorunluluğu başlamıştır. Bu çalışmada yeni alerjen yönetmeliği ışığında alerjen maddelerin sağlık etkiler incelenmiş, menü tasarımı ve menüde bildirimleri hakkında bilgi verilmiştir. Herhangi bir işletmeden gıda tüketen müşterilerinde gıdanın alerjenlerini incelemesi sağlık açısından büyük önem teşkil etmektedir.
Bu alerjenlerin bebekler içinde büyük önemi vardır.
Örneğin; çocukların
yaşamlarının ilk aylarında karşılaştıkları yabancı besinlerin başında gelen
inek sütüne karşı, her yüz çocuktan üçünde alerji görülmektedir. İnek sütü
alerjisi küçük çocuklarda en sık görülen alerji türüdür. İnek sütü alerjisinde
reaksiyona sebep olan sütteki proteinlerdir. En sık görülen belirtiler egzama,
kurdeşen, ishal veya kusmadır. Süt alerji tedavisi inek sütünün tamamen
kaldırılması anlamına gelir. Keçi, at, bizon ve benzerlerinden gelen sütten de
kaçınılmalıdır. Klasik süt ürünleri diye adlandırdığımız ürünlerin dışında çok
gıda maddesinde süt proteini bulunmaktadır. Bu nedenle ürün açıklamasını, hangi
ürünlerin güvenli olduğunu anlamak için her zaman dikkatlice okumak önemlidir.
Süt proteini içerik listesinde bazen kazein olarak tanımlanır.
Bununla birlikte her
gün kahvaltılarımızda sıklıkla yediğimiz yumurtanın da riskleri olabilmektedir.
Yumurta da inek sütüne benzer bir şekilde hem sıklıkla tüketildiği hem de
birçok yiyeceğin içinde bulunduğu için yaygın bir besin alerjenidir. Yumurta
beyazına karşı alerji sarısına oranla daha fazla görülmektedir. Yumurta
alerjisi çocuklarda ikinci en sık görülen alerjidir, ve süt ile eşit şekilde
bir çoğunun büyüdükçe kurtulacağı bir alerjidir. Tolerans sınırı değişir, ama
bazıları o kadar duyarlıdır ki buharda yumurtaya ve temizlenmiş kaplarda yumurta
proteini kalıntılarına reaksiyon gösterir. Hem yumurta beyazı hem de yumurta
sarısı reaksiyon verebilir. İçerik listesini okumaya ek olarak, ikram edilen
pasta/böreğin yumurta ile fırçalanmamış olduğuna emin olmak önemlidir.
Bazı insanlarda fındık ve tohum alerjisi de oluşabilmektedir ve bunlar ciddi sorunlara yol açabilir. Bu grup ani ve çoğu zaman da ciddi alerjik reaksiyonların nedenini oluşturmaktadır. Sık görülen klinik belirtiler astım, dudaklarda ve yanak mukozasında kabarma, yutakta görülen ödem, ürtiker ve bazen de egzamadır. Bu gruptaki alerjik besinler ise aslında kurubaklagil ailesine mensup olan yer fıstığı, erik ailesinin üyesi olan badem, hindistan cevizi, Brezilya kestanesi, kestane, ceviz, şam fıstığı, amerikan elması, fındıktır. Etkilerini genelde yendikleri zaman göstermelerine rağmen; badem, kestane, fındık ve yer fıstığı yağları soluma yoluyla alerjik reaksiyon oluşturabilirler.
Bizim de bir gıdayı
alırken ve tüketirken içindeki alerjenlere dikkat etmemiz gerekir. Gıdaların içlerindeki
besinlere dikkat edilmemesi ciddi sorunlara yol açabilir.
Kaynaklar
- https://www.aid.org.tr/hastaliklar/alerji-ve-bagisiklik-sistemi-hastaliklari/besin-alerjisi/
- https://www.cookshop.com.tr/tr/haberler/guvenli-gida-uretiminde-alerjen-risk-faktorleri
Yorumlar
Yorum Gönder