Fincan Dolusu Lezzet: Kahve

-

Fincan Dolusu Lezzet : Kahve


Türk kültüründe ve dünyada kahvenin yeri yadsınamaz. Her toplum kendine göre anlamlar yüklemiştir kahveye; kendine göre kavurmuş, demlemiş ve sunmuştur. Ortaya çıktığı günden bu yana sayısız insanın geçim kaynağı olmuştur ve yetiştiği bölgenin ekonomisine yön vermiştir. Kahve hala dünya üzerinde petrolden sonra en çok ticareti yapılan madde olma özelliğini koruyor. 

Kahvenin tarihçesine kısaca değinecek olursak kahvenin Etiyopya’da keçiler sayesinde bulunduğu anlatılır. Bu rivayete göre dönemin Habeşistan sınırları içerisinde, günümüzde ise Etiyopya’ya bağlı olan bir bölgede çobanlık yapan Araplar, keçilerin günlerce uyumadığını ve enerji dolu olduklarını gözlemlemişler. Daha sonra bunun sebebini öğrenmek için keçilerin beslenmelerini ve dışkılarını incelediklerinde, keçilerin; daha önce görülmemiş bir bitkiyi yediklerini ve meydana gelen duruma bu bitkilerin sebep olduğunu düşünmüşler.

Bu bitkiyi toplayarak akıl danışmak için dervişlerine götürmüşler ve Şazili isimli bir derviş, aynı etkileri kendi üzerinde de görünce kahvenin ve kafeinin sihirli etkileri insanoğlu tarafından ilk kez anlaşılmış.


Kahve çekirdeği dünya genelinde sayamayacağımız kadar çok türü bulunan bir bitkidir fakat yetişitirilen ve ilgi gören üç türden bahsedebiliriz: Arabica, Robusta ve Liberica. Bu türler arasında Liberica sınırlı bir bölgede çok az miktarda üretildiği için ticareti fazla yapılmasa da Arabica ve Robusta çekirdekler en çok yetiştirilen ve tüketilen kahve çekirdekleridir.

Robusta ve Arabica türlerini birbirinden ayıran en büyük fark Arabica çekirdeklerin kafein miktarının çok daha az olmasıdır. Arabica çekirdeği 600-2000 metre aralığında, robusta çekirdeği ise 600-1400 metre aralığında yetiştirilir. Robusta çekirdekler daha alçak yerlede yetiştiği için ağaçlar zararlı haşeratlardan kendini korumak için daha fazla kafein üretir ve bu salgı haşeratları uzaklaştırır. Arabica çekirdeklerinde meyve ve baharat aromaları daha net hissedilirken robusta çekirdeklerde gövdeli ve kakaolu tatlar daha çok hissedilir.


Kahvenin kültürlere göre değişik demleme teknikleri vardır. Bunlara kısaca değinecek olursak:

  • FİLTRE KAHVE: Genellikle filtre kahve makinelerinde filtre kağıdı konulduktan sonra 92-95 C’ deki sıcak suyun ilave edilip 5-7 dakika demlenmesi ile elde edilir.
  • ESPRESSO: Espresso makinesinde 92-93 C’de ince öğütülmüş kahvenin 25-30 saniye boyunca süzülüp demlenmesiyle elde edilir. Tadı güçlü ve keskindir.
  • FRENCH PRESS: 95 C’deki suyun kalın öğütülmüş kahve ile 5 dakika boyunca demlenmesi sonucu elde edilir.
  • MOKA POT: İnce öğütülmüş kahvenin 80-85 C’deki su ile 3 dakika boyunca moka pot aletinde pişirilmesiyle elde edilir. Espresso tadına ve aromasına yakın bir kahvedir.
  • V60: 94 C’deki suya orta kalınlıkta öğütülmüş kahvenin eklenip V60’nin ağzına yerleştirilen filtre kağıdından 3 dakika boyunca süzülmesi ile elde edilir.
  • CHEMEX: 95 C’deki suya orta kalınlıkta öğütülmüş kahvenin eklenip Chemex’ in ağzına yerleştirilen filtre kağıdından 3 dakika boyunca yavaşça süzülmesi ile elde edilir. Chemex kağıdı V60 kağıdına göre daha kalındır bu da daha zengin lezzette kahve elde edeceğiniz anlamına gelir.
  • AEROPRESS: 92-94 C’deki suyun orta kalınlıkta öğütülmüş kahve ile Aeropress aletinde 2 dakika boyunca basınçla birlikte yavaşça süzülmesi ile elde edilir. Daha az asitte saf ve zengin bir lezzeti vardır.
  • COLD BREW: Suyun içine kalın öğütülmüş kahveyi ekleyip bir bezin veya süzgecin içine koyarak 12-20 saat arası süre boyunca demlenmesiyle elde edilir. Daha az kafein ve acılık, daha fazla antoksidana sahiptir.
  • CEZVE (TÜRK KAHVESİ): Çok ince öğütülmüş kahvenin su ile cezvede pişirilmesiyle elde edilir. . Oda sıcaklığındaki su ile kahve iyice karıştırılıp, cezve ocağın üzerine yerleştirilir ve köpükler yükselmeye başlayınca cezve ocaktan alınarak kahve servis edilir. Demleme süresi 2-2,5 dakika olup yoğun lezzetli ve özgün bir kahvedir.
   Toparlayacak olursak kültürlere göre kahvenin kavurma, demleme, pişirme teknikleri ne kadar farklı olsa da bu lezzet tüm insanları birbirine bağlar, hatta kültürümüzde iyilikle bağdaştırılır. Ne demiş atalarımız “Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır”.

Yazan: Tuğçe Yaşar
Düzenleyen: Seray ŞAHİN 

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Gıda İşleme Yöntemleri

-
Resim
GIDA İŞLEME YÖNTEMLERİ    Gıdaların işlenmesi; gıda endüstrisinde uygulanan işlemlerin yanı sıra evde gıdaların  hazırlanması ve pişirilmesi sırasında uygulanan işlemleri de kapsar. İşlenmemiş  gıdaların çoğu insan tüketimi için uygun değildir. Tahıllar ve kuru baklagillerin  tüketilmeleri için ısı işlemi uygulanması gerekir. İşlenmiş gıda terimi, taze meyve sebze,  çiğ et, balık ve yumurta dışındaki hemen hemen tüm gıdaları içermektedir. Avantajları:  Duyusal kaliteyi arttırmak Patojen mikroorganizmaları tahrip etmek Sindirilebilirliği arttırmak Besleyici kalitesini arttırmak    Bitkisel gıdalarda ısısal işlem ile hücre duvarının parçalanması karotenoidler gibi bazı besin  öğelerinden yararlanılmasında artış sağlamaktadır. Dezavantajları:  Makro bileşenlerde kayıp Ağırlık-hacim kaybı (öğütme, kabuk soyma, ıslatma) Protein kalitesi kaybı (sadece yüksek ve uzun süreli ısısal işlem) Diyet lifi (öğütme, kabuk soyma) Şekerler (ıs...
Devamı

Gluten Hassasiyeti & Çölyak Hastalığı Arasındaki Fark

-
Resim
Gluten Hassasiyeti ve Çölyak Hastalığı Arasındaki Fark  Buğday, Dünya çapında yetiştirilen, tüketilen ve ticari açıdan en çok kullanılan hububat türüdür. Tahıllarda bulunan depo proteinleri iki gruba ayrılır: prolaminler ve polimerik gluteninler. [1] Prolaminler; buğdayda gliadinler, çavdarda sekalinler, arpada hordeinler, yulafta aveninler ve mısırda zeinler olarak adlandırılmaktadır. Buğday danesi %8-15 oranında protein içerir. Proteinlerin %10-15’ini albumin ve globulin oluştururken, %85-90’ını gluten oluşturmaktadır.  Gluten proteinleri su veya tuzlu suda çözünmez nitelikte olup, monomerik gliadinler ve polimerik gluteninler olmak üzere iki fraksiyondan oluşmaktadır. Bu iki fraksiyon tanede hemen hemen eşit oranlarda bulunmaktadır. [2] Gliadinler; α, β, γ ve ω olarak alt fraksiyonlara da ayrılmaktadır. Yapılan çalışmalar sonucunda gliadin fraksiyonunun çölyak hastaları için toksik, glutenin fraksiyonunun ise daha az toksik olduğu belirlenmiştir. Gliadinlerden de α...
Devamı

Yapay Et

-
Resim
  Geleceğin Alternatif Protein Kaynağı: Yapay Et      Son yıllarda artan insan nüfusu ve değişen tüketici yönelimleri ile birlikte alternatif protein  kaynaklarına yönelik çeşitli araştırmalar ve biyoteknolojik çalışmalarda artış gözlenmektedir. 2050  yılında artan insan popülasyonu ile et tüketim ihtiyacının ikiye katlanacağı ve bununla birlikte  hayvansal üretimin maksimum üretim kapasitesine ulaşacağı tahmin edilmektedir. Dolayısıyla  geleneksel yöntemin artan ihtiyaca cevap veremeyeceği ve üretim maliyetinin de daha da  yükseleceği öngörülmektedir. Bu nedenle et gibi doğal hayvansal proteinlerin yerine geçebilecek yeni  protein kaynaklarının araştırılmasının ekonomik, besinsel ve çevresel bakımdan önemli etkiye sebep  olacağı ve et endüstrisine büyük farklılıklar yaratacağı beklenebilir. Son yıllarda yapay et, geleneksel  ete rekabetçi ve sürdürülebilir bir alternatif olarak hızla ivme kazanmıştır. Yapay et, geleneksel et...
Devamı